2025 was een protestjaar. Honderdduizenden Nederlanders gingen de straat op – tegen bezuinigingen op onderwijs, tegen extreem rechts, vóór de Palestijnen, tegen militarisering, vóór een betere klimaatpolitiek, voor arbeidsrechten… Sommigen protesteren als burgers, als ouders of grootouders (“oma’s tegen extreem rechts”), maar anderen als docenten, leraren, of medewerkers van KLM of de NS. De bezuinigingen op het hoger onderwijs van het kabinet Schoof waren voor veel studenten en medewerkers aan universiteiten en hogescholen aanleiding om met veel geluid te protesteren. Ook op de A12 protesteerden professoren in toga. Daarbij deden ze een expliciet beroep op hun inhoudelijke expertise en autoriteit als academici. Ambtenaren protesteren ruim twee jaar elke donderdag voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken tegen het officiële beleid van de regering jegens de genocide in Gaza.

Wanneer iemand niet (alleen) als burger, maar (ook) als wetenschapper, leraar of ambtenaar deelneemt aan een protestactie, kan dit ethische dilemma’s oproepen. Ambtenaren mogen zich niet publiekelijk uitspreken over hun eigen dossiers en moeten dus soms beleid uitvoeren waar ze het zelf grondig mee oneens zijn. Leerkrachten hebben een voorbeeldfunctie en ons onderwijs moet geen indoctrinatiemachine worden, maar juist kritisch denken bevorderen. Gaat dat wel samen met een docent die de straat op gaat? Behoren wetenschappers en docenten niet neutraal te zijn? 

Deze toekomstverkenning gaat over de relatie tussen activisme en professionele rollen en over de ethische dilemma’s die daaruit voortkomen, zoals:

• Is iemands activisme compatibel met zijn/haar professionele rol?
• Is de deelname aan protestacties legitiem wanneer deze negatieve gevolgen heeft voor bijvoorbeeld medewerkers, managers, patiënten, of studenten/leerlingen?
• Zijn er situaties waarin iemand een morele plicht heeft om deel te nemen aan protesten?
• Hoe moeten we omgaan met het feit dat activisme vaak ontoegankelijk is voor mensen met minder tijd, geld, en (juridische) veiligheid?
• Hoe moet je handelen in het geval van een conflict tussen loyaliteit tegenover de werkgever en de noodzaak om te protesteren?

De sprekers:

• Ingrid Robeyns (Universiteit Utrecht)
• Guus Dix (Universiteit Twente)
• Mirjam Burema (Gemeente Overijssel)
• Marie Roters (vrije journaliste)

Praktisch

30 oktober 2026

14.00-18.00 uur

Quinton house, Utrecht

Kosten

VvEN-leden: gratis
Niet-leden, student: 10 euro
Niet-leden, niet-student: 20 euro

Inschrijven

Schrijf je hier in!